Biologizacja gleby: co właściwie odbudowujemy?
Biologizacja to odbudowa warunków i procesów biologicznych gleby: obiegu składników, rozkładu materii organicznej, struktury oraz relacji między korzeniami i organizmami glebowymi.
Biologizacja gleby nie oznacza po prostu „dodania bakterii”. Chodzi o odbudowę procesów biologicznych i warunków, w których organizmy glebowe mogą funkcjonować jako sieć.
Jakie funkcje mają wrócić
Organizmy glebowe uczestniczą m.in. w:
- rozkładzie materii organicznej,
- obiegu składników,
- tworzeniu i stabilizowaniu agregatów glebowych,
- relacjach z żywymi korzeniami,
- przepływie energii między kolejnymi poziomami sieci pokarmowej.
Dlatego sama liczba mikroorganizmów nie mówi, czy gleba działa dobrze.
Siedlisko jest równie ważne jak organizmy
Jeśli do zdegradowanej gleby dodamy mikroorganizmy, ale nie zmienimy warunków, część z nich może nie przetrwać albo nie stać się trwałym elementem systemu.
Liczy się m.in. dostęp do materii organicznej, obecność żywych korzeni, warunki wodno-powietrzne, struktura gleby oraz częstotliwość zaburzeń.
To dlatego preparat mikrobiologiczny i biologizacja gleby nie są synonimami. Szerzej opisujemy to tutaj: Dlaczego mikroorganizmy z butelki nie odbudują zdegradowanej gleby.
Korzenie karmią część sieci
Żywe korzenie wydzielają do ryzosfery związki węgla, które są źródłem energii dla mikroorganizmów.
Dlatego system z długo utrzymującymi się żywymi korzeniami działa biologicznie inaczej niż gleba pozostawiona przez długi czas bez roślin.
Różnorodność roślin oznacza również różne korzenie, różne wydzieliny i więcej nisz dla organizmów.
Biologia wpływa na strukturę
Strzępki grzybów, substancje wytwarzane przez mikroorganizmy i aktywność większych organizmów pomagają tworzyć agregaty.
Dobra struktura wpływa na przepływ powietrza i wody oraz na odporność gleby na erozję i zagęszczenie.
Biologizacja nie jest więc „dodatkiem” do gleby. Jest zmianą sposobu, w jaki cały system funkcjonuje.
Jak sprawdzić punkt wyjścia
Nie da się ocenić biologii gleby tylko po tym, czy rośliny wyglądają dobrze.
W BioFarmLab próbki oceniamy pod mikroskopem i sprawdzamy grupy organizmów tworzących sieć pokarmową. Wynik interpretuje człowiek w kontekście uprawy, historii pola i celu regeneracji.
O tym, czym różni się taka ocena od analizy chemicznej: Badanie biologiczne gleby a analiza chemiczna — czym się różnią?
Źródła
- USDA NRCS, Soil Biology Primer
- USDA NRCS, Soil Health Management
- BioFarmLab, pierwotna wersja „Biologizacja gleby”, 18 kwietnia 2022
